به نام خدا، پشت بام و ساختار فیزیکی آن یکی از مهمترین بخشهای هر ساختمان است و بهعنوان نخستین سد در برابر نفوذ آب باران، رطوبت و عوامل جوی عمل میکند. عایقکاری مناسب پشتبام علاوه بر جلوگیری از نفوذ آب، باید بتواند در برابر دگرگونیها دمایی، گرما، سرما و شرایط محیطی، نحوه عملکرد قابل قبولی داشته باشد.
با گذشت زمان، عواملی مانند فرسودگی عایق، ایجاد ترک و درز، جداشدگی لایهها، خرابی کفشورها، مشکلات شیببندی و آسیب اطراف لولهها میتوانند باعث ایجاد نم، رطوبت و چکه در سقف طبقات پایین شوند.
هدف از تعمیر و نگهداری پشتبام، شناسایی علت نفوذ آب، ترمیم نقاط آسیبدیده و بیشتر شدن دوام و مقاومت آببندی است. در برخی شرایط نیز میتوان بهجای تخریب گسترده، از روشهای نوین عایقکاری و مواد نانو و پلیمری برای ترمیم و آببندی استفاده کرد.
تجربه عملی در تشخیص نشتی پشتبام
در خدمات عایقکاری پشتبام، نباید فقط به محل ظاهری نم یا چکه داخل ساختمان توجه کرد. پیش از اجرای عایق، لازم است مسیر احتمالی نفوذ آب، ترکها، درزهای سطح و اطراف، کفشورها، لولههای خروجی و سایر نقاط حساس ارزیابی شوند.
در بعضی موارد مشخص میشود محلی که داخل ساختمان نم داده، دقیقاً در زیر محل ورود آب قرار ندارد. آب ممکن است پس از نفوذ به لایههای مختلف سقف، در مسیر دیگری حرکت کرده و از نقطهای متفاوت وارد ساختمان شود.به همین دلیل، اجرای عایق فقط روی محل مشاهده نم، بدون پیدا کردن مسیر احتمالی نفوذ آب، ممکن است برآیند مطلوبی نداشته باشد.
تشخیص علت نم و نشتی پشتبام
هنگام مشاهده نم، رطوبت یا چکه آب از سقف، باید در کوتاهترین زمان علت آن تحلیل شود تا از گسترش آسیب به مصالح، گچ، رنگ، تأسیسات و سایر بخشهای ساختمان جلوگیری شود.به همین دلیل نمیتوان یک روش مشخص را برای تمام پشتبامها تجویز کرد. انتخاب روش مناسب باید پس از بازدید، عیبیابی و تشخیص علت اصلی نفوذ آب انجام شود.
مرحله تشخیص اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تشخیص اشتباه ممکن است علاوه بر باقی ماندن مشکل نم و نشتی،باعث تحمیل هزینه های اضافی و حتی آسیب بیشتر به لایههای عایق و زیرسازی شود.
روشهای سنتی عایقکاری پشتبام
قیرگونی و ایزوگام از روشهای شناختهشده و قدیمی عایقکاری پشتبام هستند و همچنان در برخی پروژهها مورد استفاده قرار میگیرند.
با این حال، در پشتبامهای قدیمی اجرای مجدد این روشها ممکن است به جمعآوری لایههای فرسوده، اصلاح زیرسازی و در برخی موارد کندهکاری موزاییک یا سایر پوششهای سطح نیاز داشته باشد.
آیا تخریب و کندهکاری همیشه ضروری است؟خیر. تخریب باید طبق وضعیت واقعی پشتبام انجام شود و در همه پروژهها ضرورت ندارد.
در برخی شرایط، تخریب گسترده میتواند مشکلاتی مانند بههم خوردن شیببندی، رشد زمان اجرا، مصرف بیشتر مصالح و بیشتر شدن هزینههای تعمیر را به همراه داشته باشد.
از طرف دیگر، اگر زیرسازی پشتبام آسیب جدی دیده باشد یا عایق موجود بهصورت گسترده از بین رفته باشد، حذف لایههای فرسوده و اجرای زیرسازی و عایقکاری بهروز میتواند ضروری باشد.
بنابراین نمیتوان گفت روش سنتی همیشه نامناسب است یا روش بدون تخریب همیشه بهترین گزینه است؛ روش مناسب باید مطابق شرایط همان پشتبام انتخاب شود.
چرا اجرای عایق بهروز روی سطح قدیمی نیازمند تحلیل است؟
١.زیرا پشتبامهایی که سنگ یا موزاییک دارند، اجرای مستقیم قیرگونی یا ایزوگام بصورت مفصل چسبندگی ایجاد نمی کند.
٢.وجود رطوبت، آلودگی، سطح نامناسب، ترک، جداشدگی لایههای قبلی یا حرکت مصالح میتواند بازده عایق بهروز را تحت تأثیر قرار داده و در کوتاه مدت دچار آسیب گردد.
٣.علاوه بر این مصالح قیری در اثر اصلاحات دمایی دچار انبساط و انقباض میشوند؛ بنابراین آمادهسازی صحیح بستر و انتخاب روش مناسب پیش از اجرای عایقکاری اهمیت زیادی دارد.
عایقکاری پشتبام بدون تخریب با فناوری نانو و پلیمری
امروزه در کنار روشهای سنتی از برخی مواد عایق و آببندی نانو و پلیمری برای ترمیم پشتبام استفاده میشود.این مواد بسته به نوع محصول میتوانند به شکل پوششهای خمیری، چندجزئی، سیال یا نفوذگر مورد استفاده قرار گیرند.
یکی از مزایای این روشها در پروژههای مناسب، قابلیت اجرای ترمیم موضعی و نزول عملیات تخریب و کندهکاری است. با این حال، موفقیت آببندی فقط به نوع ماده وابسته نیست و آمادهسازی صحیح سطح، تشخیص مسیر نفوذ و اجرای اصولی نیز اهمیت زیادی دارد.
قابلیتهای برخی عایقهای نانو و پلیمری
مقاومت مناسب در برابر نفوذ آب
قابلیت آببندی برخی ترکها و درزهای مویی
چسبندگی مناسب به بستر در صورت آمادهسازی
ایجاد پوشش نسبتاً یکپارچه در محل اجرا
کم شدن نیاز به تخریب گسترده در پروژههای
مقاومت مناسب در برابر تحولات دمایی
انعطافپذیری مناسب در برابر نشست سطوح
افت مصرف مصالح و عملیات تخریب در شرایطی که روش کمتخریب قابل اجرا باشد.
البته مشخصات فنی مواد مختلف یکسان نیست و انتخاب نوع عایق باید مطابق جنس سطح، میزان آسیب، شیببندی، وضعیت عایق قدیمی، محل نفوذ آب و شرایط ساختمان انجام شود.
آیا همه نشتی و رطوبت پشتبام بدون تخریب قابل تعمیر هستند؟خیر،روش بدون تخریب یا با کمترین تخریب به غیر از موارد زیر کارایی دارند
تخریب و کنده کاری پشت بام در مواردی که لوله های آب(غیراز فاضلاب) شکستگی دارند.
زیرسازی مفصلاً تخریب شده و یا شیببندی دچار مشکل اساسی است و سازه اصلی آسیب جدی وارد نموده است باید تخریب صورت گیرد.
البته به شرطی که کارشناسی تایید کند که عایق موجود بهطور گسترده از بین رفته است، ممکن است اجرای عملیات زیرسازی و عایقکاری مجدد ضرورت داشته باشد.
مهمترین عوامل ایجاد نم و چکه از پشتبام
نشست و جداشدگی لایههای عایق
نشست پشتبام، جداشدن عایق از زیرسازی و ایجاد فضاهای خالی میتواند باعث تجمع آب و رطوبت در زیر لایههای سطحی شود. در نهایت این رطوبت ممکن است بهصورت نم، لکه یا چکه در سقف طبقه پایین مشاهده شود.
این مشکل در پشتبامهایی که قیرگونی زیر سنگ یا موزائیک اجرا شده است، ممکن است پیچیدگی بیشتری داشته باشد؛ زیرا محل واقعی نفوذ آب لزوماً با محل مشاهده نم در سقف یکسان نیست.
۲.اجرای چندلایه ایزوگام روی عایق قدیمی اضافه کردن چند لایه ایزوگام روی یک پشتبام قدیمی، بدون مرور وضعیت لایههای زیرین، راهکار مناسبی نیست و باعث سنگین تر شدن و فشار بیشتر به سقف می شود.
جداشدگی عایق در لولههای خروجی آب
یکی از نقاط حساس پشتبام، محل اتصال عایق به لولههای کفشور و خروجی آب است. جداشدگی، ترکخوردگی یا ضعف آببندی در اطراف این نقاط میتواند موجب نفوذ آب به لایههای زیرین شود. در برخی موارد میتوان این قسمتها را با روشهای تخصصی و با حداقل تخریب ترمیم و آببندی کرد.
مشکل شیببندی سلام و تخلیه آب پشتبام
شیببندی صحیح برای هدایت آب باران و جلوگیری از ماندگاری آب روی سطح پشتبام اهمیت زیادی دارد.برهم خوردن شیببندی در طول زمان، نشست ساختمان یا اجرای نامناسب اولیه میتواند باعث ایجاد آبماندگی و رشد فشار رطوبتی بر لایههای عایق شود.در چنین شرایطی ابتدا باید میزان و علت مشکل ارزیابی شود و سپس طبق وضعیت موجود، روش مناسب برای رفع آن انتخاب گردد.
اختلاف دمای داخل و خارج ساختمان و عرق کردن و جمع شدن قطرات آب روی سقف؛ در برخی ساختمانها، مشکل رطوبت الزاماً از نفوذ آب باران از پشتبام نیست.
اختلاف دمای شدید بین فضای داخلی و بیرون ساختمان میتواند در بعضی قسمتها موجب تشکیل شبنم و تجمع رطوبت روی لولهها، سقف کاذب، داکتها و رایزرها شود.عبور هوای گرم و مرطوب از کنار سطوح سرد میتواند باعث ایجاد میعان و خیسشدن مصالح شود. بنابراین در هنگام عیبیابی، باید این احتمال نیز ارزیابی شود تا رطوبت ناشی از میعان با نشتی واقعی اشتباه گرفته نشود.
گرفتگی،شکستگی و رسوب داخل لوله
گرفتگی، شکستگی و تجمع رسوبات در لولهها و اتصالات تخلیه آب پشتبام نیز از عوامل مهم ایجاد آبماندگی و نفوذ رطوبت است.عوامل مختلفی میتوانند موجب انسداد یا آسیبدیدگی مسیرهای تخلیه آب شوند. در بعضی موارد، پس از تأیید شدن محل و علت خرابی، توانایی استفاده از روشهای تخصصی برای آببندی یا ترمیم موضعی وجود دارد و الزاماً نیاز به تخریب گسترده نیست.
بازدید و مشاوره آنلاین در سراسر تهران شماره تلفن تماس:۰۲۱۸۸۴۱۳۲۳۸ شبانه روزی هماهنگی آنلاین: ۰۹۱۰۴۹۶۱۵۶۲ ۰۹۳۰۸۸۹۲۰۹۳ آدرس:تهران، خیابان شریعتی، خیابان خواجه نظام نوری، پلاک ۲۵
برچسب:
نویسنده: آدرین موسویپور